Category: Beograd njim samim

Na mestu današnjeg Studentskog trga, baš preko puta Kapetan Mišinog zdanja, od 1824. pa sve do 1927. godine nalazila se Velika pijaca. Tu su domaćini dolazili sa momcima, koji su namirnice nosili u velikim zembiljima preko ramena, a fine gospođe isključivo u pratnji služavki jer “pravoj gospođi nije priličilo da zembilj nosi”.

Čistač beogradskih ulica, treća dekada XX veka.

1928. godine Beograd je bio preplavljen tzv. “radnjama-sandučićima” koje su, kao najlakše, upotrebljavali bozadžije, salebdžije, kokičari, poslastičari… Efektnim reklamnim sloganom “Usta sladi, srce ‘ladi, a iz džepa dinar vadi!”, ovaj je prodavac svoju “prodavnicu” nazvao “Cejlon”!

Nekada najstrmija ulica Beograda, Balkanska, dobila je ime 1872. godine. Do Drugog svetskog rata bila je načičkana malim zanatskim radnjama. Tu su bili sarači, abadžije,  ali i “narodne kujne” u kojima se mogao pojesti “pasulj za dinar”.

Između 1865. i 1868. građena je najveća bolnica tadašnjeg Beograda. (popularna Vidinska bolnica), danas sedište “Srpskog lekarskog društva”. Među graditeljima bilo je i sedam zidara nemačke nacionalnosti (vojvođanskih “Švaba”) koji su u obližnjoj kafani “Kod kočijaša” (ugao današnjih ulica Džordža Vašingtona i Takovske) svake večeri ostavljali dobar deo zarade na gurmanska jela, a još više na piće.

Kako bi “u naturi”  izmirio napabirčene cehove, slikar Đura Jakšić je na plehanoj tabli nacrtao karikaturalno viđenje ovih gostiju u jurišu kopljima na nekakvog zeca.

Gazdi se tabla dopala pa je i kafanu preimenovao u “Kod sedam Švaba” a što je kao naziv i ostao sve do 1941. i ulaska nekih drugih nemačkih, uniformisanih građana u okupirani Beograd.

Jedna od godina kada je Savamala ličila na Veneciju je i 1929. Poplavama koje su Karađorđevu i okolne ulice danima držale pod vodom, pored dece koja su “gusarila” u koritima i buradima, naročito su se “radovale” čamdžije koji su jedini mogli prevoziti robu, pa među ostalom i ogrev za sledeću zimu.